In de Europese unie vormen de Vogel- en Habitatrichtlijn de hoekstenen van het Europese natuurbeleid. In deze Europese richtlijnen worden afspraken gemaakt over de bescherming van de natuur die voor alle lidstaten gelden.
De Vogelrichtlijn, 2 april 1979, bevat een lijst van 187 zeldzame of bedreigde vogelsoorten. Voor deze vogelsoorten moeten Speciale BeschermingsZones (SBZ - Vogelrichtlijngebieden) worden aangewezen.
De Habitatrichtlijn dateert uit 1992. Hierin staat de bescherming van natuurlijke en half-natuurlijke habitats centraal. In de bijlagen van de Habitatrichtlijn worden 500 plantensoorten, 200 diersoorten (geen vogels, omdat die al onder de vogelrichtlijn vallen) en 198 habitats genoemd. Ook voor de Habitatrichtlijn moeten Speciale beschermingszones (Habitatrichtlijngebieden) worden aangewezen.
De gebieden die vallen onder de beide richtlijnen moeten uitgroeien tot een Europees netwerk van natuurgebieden. Dit netwerk wordt Natura 2000 genoemd.
Aanwijzing van een gebied tot SBZ betekent dat er een speciale beschermingsstatus van toepassing is. Gezien zijn unieke waarde voor de natuur is het schelde-estuarium aangeduid als SBZ. Bijgevolg wordt bij elke bouwproject nagegaan of er een negatieve impact is op de natuur.
Een overzicht van de Natura 2000 gebieden: http://geo-vlaanderen.agiv.be/geo-vlaanderen/natura2000/
